ریز ماه آبی ۱۰ خرداد را از دست ندهید پدیده ای نادر که تا سال ۲۰۵۳ تکرار نمی شود
به گزارش دکور پرداز، تماشای ماه در آسمان همیشه اعجاب انگیز است، اما ماه در فاز کامل جذابیتی منحصربه فرد برای دوست داران به آسمان شب دارد. ماه کاملی که در ایام 30 و 31 مه (10 و 11 خرداد) در آسمان ظاهر خواهد شد، به مراتب خاص تر است و نباید تماشای آنرا از دست بدهید.
زومیت: تماشای ماه در آسمان همیشه اعجاب انگیز است، اما ماه در فاز کامل جذابیتی منحصربه فرد برای علاقمندان به آسمان شب دارد. ماه کاملی که در ایام ۳۰ و ۳۱ مه (۱۰ و ۱۱ خرداد) در آسمان ظاهر خواهد شد، بمراتب خاص تر است و نباید تماشای آنرا از دست بدهید.
ماه کامل پیشرو را «ریزماه آبی» می نامند؛ پدیده ای که حاصل هم زمانی نادر چند شرایط مختلف است و بسته به تعریفی که از ریزماه داشته باشیم، تا سال ۲۰۵۳ باردیگر تکرار نخواهد شد. البته عبارت آبی در این نام گذاری هیچ ارتباطی به رنگ ماه ندارد و قمر زمین فردا و پس فردا با رنگ همیشگی خاکستری خودنمایی خواهدنمود.
ماه آبی به دومین ماه کامل در یک ماه تقویمی اشاره دارد و پدیده ای است که هر چند سال یک دفعه رخ می دهد؛ درنتیجه فقط یک نام گذاری تقویمی و نه نجومی است. نکته ی مهم دیگر درمورد رویداد پیش رو اینست که ماه در نزدیکی اوج مداری خود یا دورترین نقطه در مدار تقریبا بیضوی اش به دور زمین، کامل می شود.
ریزماه آبی ۱۰ و ۱۱ خرداد بر طبق تقویم کشاورزان بومی آمریکا، «ماه گل» نیز نامیده می شود. این ماه در فاصله ۴۰۶٬۱۳۵ کیلومتری از زمین قرار خواهد گرفت و دورترین ریزماه آبی کامل از میان سه ریزماهی خواهد بود که در سال ۲۰۲۶ رخ می دهند. این مساله بدان معناست که ماه کامل پیش رو کوچک ترین ماه کاملی خواهد بود که امسال و حتی تا سال ۲۰۲۸، در آسمان می بینیم. همین طور ریزماه آبی بعدی حداقل تا ژوئیه سال ۲۰۵۳ دیده نخواهد شد.
ریزماه ها و همتایان مشهورترشان، یعنی ابرماه ها، نتیجه طبیعی شکل نسبتاً بیضوی مدار ماه هستند. از آنجا که مدار ماه دایره کامل نیست، در هر گردش نقطه ای وجود دارد که ماه در آن به نزدیک ترین فاصله از زمین (حضیض مداری) می رسد و در نقطه ای دیگر، بیشترین فاصله را از زمین می گیرد (اوج مداری).
فاصله متوسط ماه از زمین حدود ۳۸۴٬۴۰۰ کیلومتر است، اما فاصله های حضیض و اوج ثابت نیستند، برای اینکه مسیر مداری ماه، عمدتا دراثر کشش گرانشی خورشید و تغییرات بلند مدت رابطه مداری زمین و ماه، کمی نوسان می کند. درنتیجه، تمام ریزماه ها و ابرماه ها فاصله های یکسانی از زمین ندارند.
علاوه بر این، مدار ماه حرکت تقدیمی دارد؛ بدین مدلول که بیضی مدار هر بار دقیقاً همان مسیر قبلی را دنبال نمی نماید. بنابراین زمان وقوع حضیض ها و اوج ها بطورکامل با چرخه قمری هماهنگ نیست و به این علت، هر سال فقط دو یا سه ریزماه کامل و سه یا چهار ابرماه کامل را مشاهده می نماییم.
ماجرا زمانی پیچیده تر می شود که بدانیم هیچ تعریف رسمی و مورد توافقی برای ابرماه یا ریزماه وجود ندارد و این که یک ماه کامل در این دسته ها قرار بگیرد یا نه، به معیارهای مختلف بستگی دارد.
وبسایت «تایم اند دیت» حد آستانه سخت گیرانه ای برای ریزماه تعیین کرده و فاصله ۴۰۵هزار کیلومتری از مرکز زمین را معیار می داند؛ اما متخصصان نجوم نظیر فرد اسپناک، اخترفیزیکدان و متخصص کسوف از پایگاه نجومی «آستروپیکسلز»، ریزماه را «قرارگیری ماه در محدوده ی معادل ۹۰ درصد از بیشترین فاصله اش از زمین در یک مدار مشخص» تعریف می کنند؛ معیاری انعطاف پذیرتر که تغییرات فواصل اوج و حضیض را نیز درنظر می گیرد.
در مقابل، تعریف ماه آبی خیلی استانداردتر است. همان گونه که اشاره شد، ماه آبی در واقع ماهی نیست که واقعا به رنگ آبی دیده شود، بلکه پدیده ای است که به سبب ناهماهنگی جزئی میان ماه قمری و ماه تقویمی رخ می دهد. طول یک ماه قمری ۲۹٫۵۳ روز است، در صورتیکه ماه های تقویمی معمولا ۳۰ یا ۳۱ روز دارند.
به همین دلیل، جایگاه ماه کامل در تقویم هر ماه کمی جابه جا می شود و هر دو یا سه سال یک مرتبه، ماه کامل آن قدر زود در یک ماه رخ می دهد که ماه کامل بعدی نیز قبل از پایان همان ماه تقویمی در آسمان ظاهر می شود.
از نظر فنی، ماه کامل نمونه ای از پدیده ای به نام «سیزیجی» است؛ واژه ای جالب که به هم خط شدن یا هم ترازی سه یا چند جرم آسمانی اشاره دارد. در مواقعی که ماه کامل می شود، زمین، ماه و خورشید در یک راستا قرار می گیرند.
به سبب همین آرایش، ماه کامل در سمتی از آسمان قرار می گیرد که دقیقاً مقابل خورشید است. درنتیجه، هر کجای دنیا که باشید، می توانید ریزماه آبی ماه گل را هنگام غروب خورشید در افق شرقی جست وجو کنید.
تماشای ماه یکی از سرگرمی های رایگان و لذت بخش است که همیشه امکان تجربه ی آن وجود دارد. این دفعه فرصت دارید یک رویداد دوگانه و نادر، یعنی ریزماه آبی را به لیست مشاهدات خود اضافه کنید. البته باز هم تکرار می نماییم که برعکس هیاهوی رسانه های اجتماعی، ماه قرار نیست به رنگ آبی دربیاید.
بطور خلاصه، از آنجائیکه مدار ماه دایره کامل نیست، در هر گردش نقطه ای وجود دارد که ماه در آن به نزدیک ترین فاصله از زمین (حضیض مداری) می رسد و در نقطه ای دیگر، بیشترین فاصله را از زمین می گیرد (اوج مداری).
فاصله متوسط ماه از زمین حدود ۳۸۴٬۴۰۰ کیلومتر است، اما فاصله های حضیض و اوج ثابت نیستند، به جهت اینکه مسیر مداری ماه، عمدتاً دراثر کشش گرانشی خورشید و تغییرات طولانی مدت رابطه مداری زمین و ماه، کمی نوسان می کند. بدین سبب زمان وقوع حضیض ها و اوج ها بطورکامل با چرخه قمری هماهنگ نیست و به این دلیل، هر سال فقط دو یا سه ریزماه کامل و سه یا چهار ابرماه کامل را مشاهده می نماییم.
ماجرا زمانی پیچیده تر می شود که بدانیم هیچ تعریف رسمی و مورد توافقی برای ابرماه یا ریزماه وجود ندارد و اینکه یک ماه کامل در این دسته ها قرار بگیرد یا نه، به معیارهای مختلف بستگی دارد.
سایت تایم اند دیت حد آستانه سخت گیرانه ای برای ریزماه تعیین کرده و فاصله ۴۰۵هزار کیلومتری از مرکز زمین را معیار می داند؛ اما متخصصان نجوم نظیر فرد اسپناک، اخترفیزیکدان و متخصص کسوف از پایگاه نجومی آستروپیکسلز، ریزماه را قرارگیری ماه در محدوده ی معادل ۹۰ درصد از بیشترین فاصله اش از زمین در یک مدار مشخص تعریف می کنند؛ معیاری انعطاف پذیرتر که تغییرات فواصل اوج و حضیض را نیز در نظر می گیرد.
در مقابل، تعریف ماه آبی خیلی استانداردتر است. طول یک ماه قمری ۲۹٫۵۳ روز است، در صورتی که ماه های تقویمی بطور معمول ۳۰ یا ۳۱ روز دارند.
به همین دلیل، جایگاه ماه کامل در تقویم هر ماه کمی جابه جا می شود و هر دو یا سه سال یک بار، ماه کامل آن قدر زود در یک ماه رخ می دهد که ماه کامل بعدی نیز پیش از پایان همان ماه تقویمی در آسمان ظاهر می شود.
از نظر فنی، ماه کامل نمونه ای از پدیده ای به نام سیزیجی است؛ واژه ای جالب که به هم خط شدن یا هم ترازی سه یا چند جرم آسمانی اشاره دارد.
منبع: دكور پرداز
مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید