تخصیص دسته چک قانون واحد با اجرای متفاوت
به گزارش دکور پرداز، یک کارشناس پولی اظهار داشت: با وجود موفقیت سامانه صیاد در کاهش چک برگشتی، تفاوت در نحوه تخصیص و تعداد برگ دسته چک در بعضی بانک ها، شائبه ترجیح منافع تجاری بر مقررات یکپارچه را تقویت کرده است.
یادداشت مهمان، سید رضا راستی الحسینی، کارشناس پولی و بانکی؛ اصلاح قانون چک و استقرار سامانه صیاد، بی شک یکی از موفق ترین جراحی های انضباطی در شبکه بانکی کشور طی سالیان اخیر بوده که توانسته است اعتبار ازدست رفته چک را به بازار بازگرداند. در عین حال، حفظ این موفقیت بزرگ در گرو اجرای بی تنازل ضوابط نظارتی در تمامی سطوح است. هرگونه عدول از معیارهای سخت گیرانه صدور دسته چک تحت لوای رقابت برای جذب منابع یا حفظ مشتریان کلیدی، نه فقط کارایی این سامانه ملی را فرسوده می کند، بلکه با بوجودآوردن استثناهای نانوشته، اعتماد عمومی فعالین اقتصادی به عدالت ساختاری نظام پولی را به چالش می کشد.
اصلاح قانون چک در بوته آزمون؛ آیا معیارهای صیاد برای همه یکسان اجرا می شود؟
اجرای قانون جدید چک و راه اندازی سامانه صیاد را می توان یکی از موفق ترین اقدامات حاکمیت پولی در سالیان اخیر برای کاهش آمار چک های برگشتی و ایجاد انضباط در مبادلات تجاری کشور دانست. اعتبارسنجی متمرکز، ممنوعیت صدور چک در وجه حامل و اجبار به ثبت سیستمی نقل وانتقال چک ها، قدمهای مهمی در جهت افزایش شفافیت و کاهش ریسک در مبادلات مالی بوده است. در عین حال، گزارش ها و برخی مشاهدات میدانی نشان میدهد فرایند صدور و تخصیص دسته چک در لایه های اجرایی برخی بانک ها، همچنان با رویه هایی همراه می باشد که می تواند از اهداف اولیه قانون فاصله بگیرد.
تخصیص دسته چک؛ قانون واحد، اجرای متفاوت
بر اساس آیین نامه های بانک مرکزی، فرایند تخصیص دسته چک دارای ضوابط مشخص، پلکانی و زمان بندی شده است. به این معنا که متقاضیان در زمان افتتاح حساب جاری، مجاز به دریافت دسته چک حداکثر ۱۰ برگی هستند و افزایش تعداد برگه ها به ۲۵ برگ، به شرط گذشت حداقل یک سال و احراز خوش حسابی برمبنای معیارهای سیستمی است.
با وجود این ضوابط، در تعدادی موارد این تصور وجود دارد که بعضی بانکها با استناد به سیاستهای مشتری مداری، حفظ مشتریان کلیدی یا رقابت برای جذب و نگهداشت منابع، در اجرای این محدودیت ها رویه ای متفاوت در پیش می گیرند. اگر چنین رویه ای وجود داشته باشد، تخصیص دسته چک با تعداد برگ بیشتر به افرادی که هنوز شرایط مقرر را احراز نکرده اند، می تواند مصداقی از اجرای غیریکسان مقررات تلقی شود.
مشتری مداری نباید جایگزین مقررات شود
بدون تردید، حفظ مشتریان و عرضه خدمات مناسب، یکی از اصول پذیرفته شده بانکداری نوین است؛ اما این اصل زمانی می تواند به رقابت سالم منجر شود که در قالب مقررات یکسان و شفاف اجرا شود.
چنانچه یک بانک صرفا به سبب منافع اقتصادی یا حفظ منابع خود، محدودیت های قانونی در صدور دسته چک را نادیده بگیرد، پیامد آن تنها متوجه همان بانک نخواهد بود، بلکه ریسک ناشی از این تصمیم می تواند به کل شبکه بانکی و بازار منتقل شود. فلسفه ایجاد سامانه صیاد، یکپارچه سازی فرایند صدور چک و کنترل رفتارهای پرریسک بوده است و هرگونه امتیازدهی خارج از ضابطه، می تواند این هدف را با چالش مواجه کند.
در چنین شرایطی، سامانه ای که برای برقراری عدالت و شفافیت طراحی شده است، ممکنست در نگاه فعالین اقتصادی، به ابزاری تبدیل گردد که اجرای آن در همه بانکها یکسان نیست؛ برداشتی که در صورت تداوم، می تواند اعتماد عمومی به نظام نظارتی را تحت تاثیر قرار دهد.
صیاد؛ از سامانه ثبت اطلاعات تا کنترل سیستمی
برای حل این چالش، لازم است سامانه صیاد از یک بستر صرفا ثبت اطلاعات، بالاتر از پیش بسمت یک سامانه کنترل سیستمی حرکت کند؛ بگونه ای که فرایند تأیید صلاحیت متقاضی، تعداد برگه های قابل تخصیص و سایر الزامات قانونی، تا حد امکان بصورت سیستمی و برمبنای ضوابط از پیش تعیین شده اعمال شود و امکان تفاوت در اجرای مقررات به حداقل برسد.
البته اکنون هم تخصیص شناسه صیادی هر برگ چک بعد از درخواست بانک، از جانب بانک مرکزی صورت می گیرد و این بخش از فرایند بصورت متمرکز مدیریت می شود. در عین حال، برخی مشاهدات از آن حکایت می کند که در مواردی، روش اجرای این فرایند برای برخی مشتریان با رویه های متفاوتی همراه است؛ موضوعی که در صورت صحت، نیازمند بررسی دقیق تر نهاد ناظر خواهد بود.
در نهایت، اگر هدف از اجرای قانون جدید چک، استقرار انضباط مالی و برقراری عدالت در دسترسی به خدمات بانکی است، اعتبار مقررات باید مستقل از میزان منابع یا جایگاه اقتصادی مشتریان اجرا شود. موفقیت سامانه صیاد زمانی کامل خواهد شد که فعالین اقتصادی اطمینان داشته باشند ضوابط حاکم بر صدور دسته چک، برای همه بانکها و همه مشتریان به یک شکل اجرا می شود.
منبع: decorpardaz.ir
مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید