حسام سیستم جدید بانک مرکزی برای ساماندهی حساب های بانکی
به گزارش دکور پرداز، راه اندازی سامانه حسام نشان میدهد خدمات غیرحضوری بانکی دیگر فقط ابزار سهولت نیست، بلکه به بخشی از شفافیت مالی و کاهش ریسک در شبکه بانکی تبدیل گشته است.
به گزارش دکور پرداز به نقل از مهر، گسترش خدمات غیرحضوری بانکی در سالیان اخیر از سطح یک امکان رفاهی عبور کرده و به ضرورتی برای مدیریت دقیق تر حساب ها، کاهش هزینه های شبکه بانکی و افزایش شفافیت مالی تبدیل گشته است. برنامه بانک مرکزی برای رونمایی از سامانه متمرکز «حسام» در شهریورماه هم در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ سامانه ای که مقرر است مشاهده، ساماندهی و بستن حساب های مازاد را برای اشخاص واقعی در یک بستر واحد ممکن کند.
اهمیت بیشتر یافتن خدمات غیرحضوری بانکی را باید در چند متغیر هم زمان جست وجو کرد. نخست آن که تعداد حساب های بانکی در کشور بالاست و قسمتی از این حساب ها سال ها بدون استفاده باقیمانده اند. این حساب های راکد، در ظاهر فقط یک داده ثبت شده در شبکه بانکی هستند، اما در عمل می توانند منشا ریسک های مختلف باشند؛ از سوءاستفاده مالی و اجاره حساب گرفته تا پیچیدگی در رسیدگی های مالیاتی، قضایی و اجرائی. در چنین شرایطی، هرچه امکان مدیریت متمرکز و آنلاین حساب ها بیشتر شود، احتمال تداوم این ریسک ها کمتر خواهد شد.
سامانه «حسام» از این منظر، صرفا یک خدمت جدید بانکی نیست؛ بلکه قسمتی از تلاش سیاست گذار پولی برای ساماندهی شبکه حساب های اشخاص واقعی محسوب می شود. این سامانه به کاربران اجازه می دهد لیست کامل حساب های خویش را در بانکهای مختلف مشاهده کنند، حساب های فعال و بلااستفاده را از یکدیگر تفکیک کنند و در رابطه با نگهداری یا بستن آنها تصمیم بگیرند. چنین امکانی برای خیلی از شهروندان اهمیت دارد، چونکه تعدد حساب ها در گذر زمان، خصوصاً بنابراین تغییر شغل، دریافت تسهیلات، افتتاح حساب برای یارانه، حقوق یا خدمات مختلف، سبب شده است برخی افراد حتی تصویر دقیقی از تمام حساب های خود نداشته باشند.
اهمیت خدمات غیرحضوری در این عرصه، تنها به سهولت دسترسی محدود نمی گردد. در الگوی سنتی، بستن یک حساب بانکی یا انتقال مانده آن به طور معمول مستلزم رجوع حضوری، صرف زمان، تکمیل فرم و پیگیری های مکرر بود. این فرایندها علاوه بر تحمیل هزینه به مردم، بار عملیاتی بالایی هم به شعب وارد می کرد. اما در مدل جدید، کاربر بعد از احراز هویت می تواند در یک درگاه واحد، وضعیت حساب های خویش را ببیند، درخواست بستن حساب های غیرضروری را ثبت کند و در صورت وجود موجودی، مبلغ را به حساب منتخب خود منتقل کند. کاهش مراجعه های حضوری در این الگو، هم به نفع مشتری است و هم به نفع شبکه بانکی که بسمت دیجیتالی سازی خدمات حرکت می کند.
از منظر نظارتی هم خدمات غیرحضوری اهمیت مضاعفی یافته اند. هر حساب بانکی فعال می تواند در گردش های مالی، رصدهای مالیاتی و حتی پرونده های حقوقی اثرگذار باشد. در صورتیکه از یک حساب قدیمی یا فراموش شده سوءاستفاده شود، مسئولیت اولیه متوجه صاحب حساب خواهد بود. بنابراین، امکان شناسایی و بستن حساب های بلااستفاده نه فقط به مدیریت بهتر امور شخصی کمک می نماید، بلکه می تواند در پایین آوردن زمینه های پولشویی، مواجهه با اجاره حساب و محدود کردن سوءاستفاده از حساب های رهاشده هم مؤثر باشد. به بیان دیگر، خدمات غیرحضوری در اینجا کارکردی فراتر از «راحتی» پیدا می کنند و به ابزار پیش گیری از ریسک تبدیل می شوند.
راه اندازی «حسام» همینطور با هدف بهبود کیفیت داده های بانکی قابل تحلیل است. زمانی که حساب های مازاد و بدون کارکرد در شبکه بانکی انباشته می شوند، تصویر حقیقی از تعداد حساب های فعال، الگوهای استفاده و حتی قسمتی از داده های در رابطه با نقدینگی مبتلا به اختلال می شود. پالایش تدریجی این حساب ها می تواند به دقیق تر شدن داده ها، ارتقاء حاکمیت اطلاعات مالی و کاهش هزینه های اداری بانکها منجر شود. در سطح کلان، چنین ابزارهایی به سیاست گذار امکان می دهند تصویر شفاف تری از رفتار شبکه بانکی و مشتریان داشته باشد.
در سازوکار پیش بینی شده برای «حسام»، کاربر بعد از ورود، حساب های خویش را بررسی می کند و برای حساب های مازاد درخواست بستن ثبت می کند. سپس درخواست به بانک مربوطه ارسال می شود تا از نظر حقوقی، قضایی، اجرایی و تعهدات بانکی بررسی شود. اگر مانعی مانند انسداد، بدهی، تعهدات قراردادی یا محدودیت قانونی وجود نداشته باشد، بانک فرآیند بستن حساب را انجام می دهد. در صورت وجود مانده هم مبلغ به حساب معرفی شده از جانب صاحب حساب منتقل می شود. این فرآیند نشان داده است که خدمات غیرحضوری، در عین ساده سازی تجربه کاربر، همچنان در قالب کنترل های قانونی و نظارتی عمل می کنند.
کارشناسان بانکی باور دارند پررنگ شدن این خدمات، قسمتی از تغییر الگوی حکمرانی در سیستم بانکی است؛ تغییری که در آن رجوع حضوری برای امور پایه باید به حداقل برسد و شعب بیشتر بر خدمات تخصصی تر متمرکز شوند. دراین میان، سیستمهایی مانند «حسام» می توانند نقش واسط میان مشتری، بانک و نهاد ناظر را ایفا کنند؛ نقشی که هم شفافیت را بیشتر می کند، هم هزینه را می کاهد و هم امنیت مالی خانوارها را ارتقا می بخشد.
با این حال، موفقیت این مسیر به چند شرط وابسته است؛ همچون اطلاع رسانی دقیق به مردم، طراحی ساده و امن سامانه، احراز هویت مطمئن، پاسخ گویی بانکها به درخواست های ثبت شده و اطمینان بخشی در رابطه با حفظ داده های شخصی. اگر این الزامات به درستی تأمین شود، خدمات غیرحضوری بانکی می توانند در سال های آتی به یکی از پایه های اصلی اصلاح ساختار شبکه بانکی کشور تبدیل شوند.
بر این اساس، اهمیت بیشتر یافتن خدمات غیرحضوری بانکی را باید نتیجه هم زمان چند نیاز دانست: نیاز مردم به مدیریت ساده تر حساب ها، نیاز بانکها به کاهش هزینه های عملیاتی و نیاز نهاد ناظر به شفافیت بیشتر و کنترل ریسک. سامانه «حسام» در صورت اجرای موفق، می تواند نمونه ای از این هم پوشانی باشد؛ جایی که سهولت خدمت رسانی با الزامات نظارتی و امنیت مالی در یک بستر واحد جمع می شود.
به طور خلاصه کاهش مراجعات حضوری در این الگو، هم به نفع مشتری است و هم به نفع شبکه بانکی که بسمت دیجیتالی سازی خدمات حرکت می کند. دراین میان، سیستمهایی مانند حسام می توانند نقش واسط میان مشتری، بانک و نهاد ناظر را ایفا کنند؛ نقشی که هم شفافیت را بیشتر می کند، هم هزینه را می کاهد و هم امنیت مالی خانوارها را ارتقا می بخشد. بر این اساس، اهمیت بیشتر یافتن خدمات غیرحضوری بانکی را باید نتیجه همزمان چند نیاز دانست: نیاز مردم به مدیریت ساده تر حساب ها، نیاز بانک ها به کاهش هزینه های عملیاتی و نیاز نهاد ناظر به شفافیت بیشتر و کنترل ریسک.
مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید