همگرایی آمارها در افت تورم ثبت نرخ ماهانه ۳ و چهار دهم درصد در مرداد
دکور پرداز: گزارشهای تازه مرکز آمار و بانک مرکزی از کاهش معنادار شتاب رشد قیمت ها در مردادماه و انطباق بخش خدمات و اقلام غیرخوراکی با ثبات بازار خبر می دهند.
به گزارش دکور پرداز به نقل از مهر، بررسی آمارهای رسمی منتشره از تحولات شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی نشان داده است که فضای حاکم بر نرخها بعد از تلاطم های ابتدای سال، وارد مرحله تعدیل و برگشت به مدار تعادل شده است. آمارهای مرکز آمار ایران نشاندهنده ثبت تورم ماهانه ۳.۴ درصدی در مردادماه است؛ در صورتیکه بانک مرکزی نیز این متغیر را در سطح ۳.۷ درصد محاسبه کرده است. هم راستایی نسبی داده های هر دو نهاد رسمی تأیید می کند که موج های شتابان رشد قیمت ها که در اردیبهشت ماه بازارها را درنوردیده بود، ترمز کشیده و موتور جهش های لحظه ای تا حد زیادی از کار افتاده است. این تحول را باید حاصل برهم کنش دو متغیر دانست: فروکش کردن شوک های ژئوپلیتیک و فعال شدن سازوکارهای انضباطی در شبکه بانکی.
گسست انتظارات منفی و تخلیه پرمیوم ریسک
برای واکاوی ریشه های این افت، ضروری است ساختار شوک بهار بررسی شود. در سه ماه ابتدای سال، تشدید ریسک های فرامرزی و نااطمینانی های حاکم بر مبادلات تجاری، سبب پرش نرخ ارز و تشکیل «پرمیوم ریسک» در رفتار کنشگران اقتصادی شد. در چنین فضایی، انتظارات تورمی بر محرک های بنیادین پیشی گرفت و میانگین رشد ماهانه نرخها در بهار را تا سطح ۶.۴ درصد بالا برد.
اما با تثبیت معادلات منطقه ای، اجرای توافقات دیپلماتیک و ایجاد آرامش در خطوط تامین کالا، انتظارات تورمی تغییر جهت داد و میانگین تورم ماهانه در ماه های تیر و مرداد به ۳.۲ درصد افت کرد. این نصف شدن سرعت افزایش قیمت ها، نمایانگر خروج حباب های احتیاطی و پایان اثرات کوتاه مدت شوک های محیطی بر سفره خانوارهاست.
محمدعلی محمودی، تحلیلگر و کارشناس اقتصاد کلان، درباب نقش ریسک های ژئوپلیتیک در نوسانات نرخها معتقد است: در اقتصاد ایران به علت چسبندگی انتظارات به متغیرهای غیراقتصادی، هرگونه تنش دیپلماتیک یا تجاری فورا خودرا در قالب جهش هزینه های مبادله و رشد قیمت تمام شده کالاهای واسطه ای نشان داده است. آن چه در بهار رخ داد، یک شوک عرضه و انتظارات بود که با نرمال سازی روابط و گشایش های دیپلماتیک در تابستان، بخش اعظم آن تخلیه شد. این اتفاق اثبات کرد که تخلیه پرمیوم ریسک های سیاسی، سریع ترین عامل در آرام سازی تلاطم های قیمتی در کوتاه مدت است.
ردپای ثبات در بخش اقلام ماندگار و خدمات
تعدیل فاکتورها فقط در اقلام خوراکی یا فصلی رخ نداده، بلکه بررسی گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» نیز مؤید تخلیه پایدار هیجانات قیمتی است. این گروه کالایی که به علت چسبندگی ساختاری و وابستگی مستقیم به نرخ ارز و خدمات لجستیک، شاخصی دقیق از تحولات بنیادین بازار محسوب می شود، بعد از تجربه فشارهای سنگین بهاره، در مردادماه نرخ ماهانه ۳.۳ درصد را به ثبت رساند.
هم گرایی این شاخص با روند کل تورم نشان دهنده آنست که تولیدکنندگان و ارایه دهندگان خدمات، نرخ گذاری های هیجانی را متوقف کرده و زنجیره تامین کالا با کمترین اصطکاک درحال گردش است. این پدیده حاکی از آنست که افت شتاب تورم مقطعی یا نمایشی نبوده، بلکه بدنه اصلی قیمت گذاری در بازارها با شرایط آرام تر ارزی انطباق یافته است.
تقاطع دیپلماسی تجاری و چارچوب انضباط پولی
تثبیت شاخصهای قیمتی در میانه سال، بازتابی از درهم تنیدگی دو رویکرد کلیدی است؛ سیاست خارجی گره گشای منطقه ای و انضباط فعال پولی. از یک سو، تنش زدایی منطقه ای سبب کاهش هزینه ترانزیت، تسهیل حواله های ارزی و دسترسی روان تر به بازارهای هدف شد.
از سوی دیگر، نقش سیاست گذار پولی در ممانعت از تبدیل شوک های موقت به تورم دائمی غیرقابل انکار است. اقدامات بانک مرکزی در اجرای سیاست کنترل مقداری ترازنامه بانک ها، سامان دهی نرخ های اضافه برداشت و مهار نرخ رشد نقدینگی، مانع از تغذیه مالی جهش های قیمتی شد.
محمودی با تکیه بر هم افزایی این دو بال می گوید: آرامش ارزی ناشی از دیپلماسی مانند یک کاتالیزور عمل می کند که زمینه ساز مهار تورم است، اما تثبیت نرخها در نهایت بدون مهار موتور خلق پول ناممکن خواهد بود. آن چه در دو ماه اخیر شاهد بودیم، پیوند اثربخش میان فروکش شوک خارجی و مدیریت مقداری ترازنامه شبکه بانکی بود؛ سیاستی که اجازه نداد شوک مقطعی اردیبهشت تبدیل به پایه پولی و نقدینگی جدید شود.
در مجموع، عملکرد نرخها در ماه های اخیر تأیید می کند که مهار تورم در گرو هم زمانی «ثبات در محیط مبادلاتی کشور» و «پافشاری بر انضباط مالی و پولی» است؛ ترکیبی که در مردادماه توانست التهاب بازارها را فرونشاند و آرامش نسبی را در مبادلات بازرگانی و سطح عمومی نرخها برقرار سازد.
منبع: دكور پرداز
مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید